COVS Amersfoort e.o.
(deze pagina werd laatst bijgewerkt op 16-07-2008 21:15 )

Is de rapporteur de zondebok?

Scheidsrechters kunnen weleens een katterig gevoel overhouden wanneer zij, na een vermoeiende dag hun wedstrijdrapport in de bus hebben gekregen. In zo’n wedstrijdrapport worden vaak de onvolkomenheden van de scheidsrechter in een bepaalde wedstrijd gesignaleerd. Als er dan een niet verwachte lager becijfering op vermeld staat, terwijl hij van bijna iedereen een compliment kreeg, is de zondebok al snel gevonden.

Die zondebok is dan niet de scheidsrechter, maar het vingertje gaat richting rapporteur. De eerste gedachten daarbij zijn, Die rapporteur zal wel weer zo’n ouwe zak zijn geweest die in een ver verleden zelf in de laagste regionen heeft gefloten en die van het tegenwoordige voetbal, dat veel sneller is geworden, of van de voetbalspelregels geen fluit begrijpt en er op uit is de scheidsrechter alleen maar te kraken.

Naar aanleiding van bovenstaand kwam bij mij het navolgende schrijven op papier en ik hoop hiermee de scheidsrechter een beetje inzicht te geven hoe een rapporteur tot een wedstrijdrapport en een oordeel over de scheidsrechter komt.

De scheidsrechter mag je niet alleen beoordelen op zijn fouten, maar vooral op zijn goede punten en dan blijkt heel vaak dat de goede punten veruit in het voordeel van de scheidsrechter zijn uitgevallen. Wanneer een scheidsrechter in een wedstrijd 50 keer voor een overtreding heeft gefloten, wil dat niet zeggen dat hij 50 keer een waarneming heeft gedaan. De scheidsrechter doet in een wedstrijd misschien wel 500 waarnemingen als onderdeel van de arbitrage. Als rapporteur moet je met een positieve instelling, ondanks de stromende regen en de striemende wind, de scheidsrechter beoordelen. Gebeurt dit niet, dan volgt er automatisch een negatief rapport en daarmee is de scheidsrechter en het hele voetbalgebeuren niet gebaat. Soms is een wedstrijdrapport weleens wat negatief, maar dit kun je als rapporteur toch positiever laten lijken door aan te geven hoe de negatieve opmerkingen te verbeteren zijn of waardoor ze zouden zijn ontstaan. Door in een wedstrijdrapport aan te geven waarom bepaalde onderdelen niet optimaal waren, laat de rapporteur merken dat hij op een positieve wijze naar de scheidsrechter heeft staan kijken. Een rapporteur kijkt ook heel anders naar een wedstrijd dan de gemiddelde toeschouwer. Als ik tussen supporters zou gaan staan is een cijfer snel gegeven, want winst of verlies van hun team is goed of slecht in hun oordeel over de scheidsrechter.

Een kwetsbaar onderdeel, maar wel de basis, is de manier waarop de scheidsrechter de wedstrijd volgt. Hierbij laten scheidsrechters regelmatig steekjes vallen, maar daar zijn ook vaak redenen voor. Sommige kun je direct waarnemen, zoals terreinomstandigheden en weersinvloeden. Ook het tempo waarmee wordt gespeeld is vaak van invloed. Andere factoren ontdek je pas als de wedstrijd al een eind op gang is of soms zelfs pas als de wedstrijd is afgelopen. Laatst was ik bij een wedstrijd waarin de scheidsrechter zich in het begin van de 2e helft verstapte en het spel onderbroken moest worden om de blessure even te laten behandelen. In het verdere verloop van de wedstrijd kon je zien dat hij last had van de blessure, maar dit toch redelijk wist te camoufleren en te compenseren. Dit was voor mij een reden om hem positiever te waarderen, daar hij wel steeds de intentie had om toch het spel van zo nabij mogelijk te willen volgen. 

Als rapporteur ben ik ook altijd, indien mogelijk, in beweging.

Niet alleen de scheidsrechter dient de assistent te controleren, als rapporteur doe ik dat ook. Ik wil ook weten of de assistent wel bij de les is. In mijn beoordeling voor wat betreft de toepassing van de buitenspelregel moet ik ook rekening houden met de kansen die een scheidsrechter krijgt, of zichzelf geeft, om zelf de waarneming te doen. Ik moet niet vergeten dat de beoordeling van niet buitenspel ook een buitenspelbeoordeling is. Hierbij is vaak de speelstijl van grote invloed.

Positie kiezen is ook een punt waarop de scheidsrechter regelmatig kritiek krijgt. Het komt met regelmaat voor dat scheidsrechters niet juist op de speelstijl inspelen en te weinig rekening houden weersomstandigheden. De afweging voor de rapporteur is, had de scheidsrechter wel de kans om op die goede positie uit te komen, of verzaakte hij hier duidelijk door b.v. geen goed gebruik te maken van de dode spelmomenten. De scheidsrechter die een keer bij de hoekschop halverwege het strafschopgebied, in plaats van op de achterlijn, positie kiest en de assistent op de achterlijn zet, heeft daar misschien op dat moment zijn reden voor. Anders wordt dit wanneer de assistent niet van de juiste instelling heeft blijk gegeven. Dan is zo’n wijze van positiekiezen, zeker in de lagere regionen, onjuist. De scheidsrechter heeft dan geen controle op de achterlijn en zal dit gerapporteerd moeten worden.

Bij de overtredingen tegen regel 12 ben ik als rapporteur altijd heel voorzichtig met mijn conclusie of een scheidsrechter hierbij een fout maakt. Als rapporteur kan ik een overtreding haarscherp gezien hebben, maar de scheidsrechter reageert niet of op een andere manier. Het kan dan best zo zijn dat de scheidsrechter op dat moment het zicht net ontnomen werd door de vele bewegingen welke in zijn gezichtsveld voordeden. Als rapporteur tracht ik dit op te merken en zal er dus rekening mee moeten houden waar de scheidsrechter zich op dat moment bevond. De meest voorkomende fouten bij het toekennen van een vrije schop is de tegenstrijdigheid in het aangeven waarom de vrije schop is toegekend en met welke spelhervatting dit dan zou moeten gebeuren. Een voorbeeld, de scheidsrechter geeft aan na een sliding, gestrekt been aanvallen, maar steekt zijn arm duidelijk omhoog ten teken van de “indirecte”. Ook voor vasthouden in de duels wordt met regelmaat de arm omhoog gestoken bij de spelhervatting. In de beoordeling van het wel of niet geven van kaarten is het optreden van de scheidsrechter als persoon heel belangrijk. De ene scheidsrechter kan de zaakjes perfect met zijn mond regelen, terwijl de ander eerder naar de kaart grijpt. Wel blijven er overtredingen waarvoor een kaart van de juiste kleur gegeven moet worden. En daar mag je als rapporteur niet blind voor zijn. Al gebeurt dat in een sportieve wedstrijd 5 minuten voor tijd bij de stand 5-1.

Als rapporteur, met respect voor de scheidsrechter, tracht ik altijd positief te zijn in mijn rapportage en probeer ik de scheidsrechter wat aanwijzingen mee te geven in mijn rapport, terwijl mijn jas nog hangt uit te druipen.

Zo maar een zondebok.

Wilt u reageren op dit artikel? Stuur dan een mail naar de webmaster: