De wervelkolom is opgebouwd uit 8 halswervels, 12 borstwervels en 5 lendenwervels. Tussen de wervels zit steeds een kraakbeenachtige tussenwervelschijf. De wervels zijn door middel van tussenwervelgewrichten, ook wel facetgewrichten genoemd, met elkaar verbonden.
De bovenste halswervel heeft een verbinding met het hoofd. De vijfde lendenwervel heeft een stevige verbinding met het heiligbeen en hiermede met het bekken. De functie van de wervelkolom is drieledig namelijk gericht op mobiliteit (beweeglijkheid), stabiliteit (steunfunctie) en bescherming van het in het ruggemergskanaal verlopende ruggemerg.
De mobiliteit en stabiliteit van de wervelkolom variëren per segment. De bouw van de halswervelkolom staat veel mobiliteit toe. Bij de borstwervelkolom is de mobiliteit beperkt door de verbinding met de ribben, die grotendeels de borstkas vormen. De lendenwervelkolom is erop gebouwd om voor een goede stabiliteit zorg te dragen. De stabiliteit wordt niet alleen verzorgd door de structuur van de wervelkolom, maar ook door het omringende bandapparaat en de spieren, die aan de wervelkolom aanhechten.
Wat betreft de spierfunctie spreken we van een functionele stabiliteit. De mobiliteit per segment is o.a. afhankelijk van de variatie aan spierverbindingen per segment. Zo zijn er spieren die lopen van wervel tot wervel, maar er zijn ook spieren die een of meer etages overslaan. Je hebt bovendien spieren die loodrecht naar beneden lopen en spieren, die een schuin verloop kennen. Al deze spieren zorgen door middel van hun samentrekking voor de zijwaartse bewegingen, de draaibewegingen en de buig-strekbewegingen van de wervelkolom.
Daarnaast zijn er spieren die de gehele wervelkolom overspannen en in hun functie meer gericht zijn op de stabiliteit. De tussenwervelschijven maken ook bewegingen van wervels t.o.v. elkaar mogelijk en hebben verder een rol als schokdempers. De lichamelijke inactiviteit in onze moderne samenleving is er de oorzaak van dat de actieve functionele stabiliteit van de rug en romp matig ontwikkeld is. Dit geldt zowel voor de rugspieren als voor de buikspieren, waarbij de M.transversus abdominis (dwarse buikspier) de belangrijkste stabiliserende rol speelt.
Een matig tot slecht ontwikkelde actieve stabiliteit van rug en bekken kan leiden tot gewrichtsblokkades (facetgewrichten in de wervelkolom en sacro-iliacaalgewrichten van het bekken), tot verhoogde spierspanning, tot overbelasting van pezen en bandkapselapparaat met als resultaat pijn in de lage rug en in de liesstreek.
Besef verder dat het bekken een zeer belangrijke rol speelt in de overdracht van de kracht van de benen naar het bovenlichaam. Bij voetballers zijn de beenspieren vaak krachtig ontwikkeld. Deze spieren zijn nodig voor de éénbenige acties in het voetbal met grote krachtsinzet zoals deze plaatsvinden bij explosieve loopacties, al dan niet met acuut veranderen van richting en bij trappen van de bal.
Om deze krachtige spieracties goed te kunnen uitvoeren is een goede stabiliteit van bekken en rug, de zogenaamde midsectie, noodzakelijk. Internationaal spreekt men van de core stability. Slecht ontwikkelde rugspieren en buikspieren kunnen leiden tot een balansverstoring bij rug en bekken. Zo kan o.a. het bekken naar voren kantelen, waardoor de wervelkolom een versterkte kromming naar voren gaat krijgen en de lage rug (facetgewrichten en tussenwervelschijven) overbelast wordt.
Aangezien bij voetballers de preventieve training van rugspieren, buikspieren en bekkenbodemspieren meestal een verwaarloosd onderdeel is, komen lage rugklachten en liesklachten relatief veel voor. De midsectie als zwakste schakel van de keten been-bekken-romp/rug begeeft het, met als gevolg overbelastingsklachten in het gebied van rug en liesstreek.
Voor de prestatief ingestelde voetballer is een onderdeel van de training gericht op verbetering van de actieve stabiliteit van de rug en van het bekken dus beslist geen overbodige luxe.
Auteur: Han Inklaar